Gebit van een konijn

Konijnen hebben zes snijtanden, vier in de bovenkaak (twee grote en daarachter twee kleine stifttandjes) en twee in de onderkaak. Achter de snijtanden zitten de kiezen. De gebitselementen van konijnen blijven groeien (bijv. net als nagels). Dat de tanden en kiezen niet steeds langer en langer worden komt door het afslijten van de elementen door de kiezen en tanden aan de boven en onderkaak. Op deze manier ontstaat er een evenwicht tussen aangroei en afslijten van de gebitselementen, zodat een konijn een natuurlijk en goed functionerend gebit houdt. Bij sommige konijnen sluiten de elementen van de boven en onderkaak niet goed op elkaar aan en op deze wijze kan het probleem van doorgegroeide tanden en kiezen ontstaan. Geregeld worden bij ons konijnen aangeboden met scheef groeiende snijtanden. Vaak groeien daarbij de ondertanden naar buiten en de boventanden groeien de mondholte in. Dit probleem kan tot allerlei klachten leiden zoals slecht eten, een natte kin, vermagering en diarree. 

 

Normale en scheefgroeiende snijtanden.

Op zich kan het probleem van de doorgegroeide tanden eenvoudig opgelost worden. Door het inkorten van de bewuste tanden worden de problemen weggenomen. Echter dit is wel een tijdelijk oplossing. De tanden zullen namelijk opnieuw aangroeien (ong. 2 mm per week) en na een aantal weken zal deze behandeling opnieuw moeten plaats vinden.

Het inkorten van de tanden kan op 2 manieren plaats vinden.
De mooiste methode is het afslijpen van de tandjes met behulp van een klein slijptolletje. Op deze wijze krijgt men een mooi resultaat zonder splinters. Nadeel van deze methode dat het meestal alleen uitgevoerd kan worden met een roesje. Dus moet het konijn geregeld onder “narcose” gebracht worden om dit goed uit te kunnen voeren. Dit is behalve belastend voor het konijn ook behoorlijk duur. 

Schedel van het konijn.

Een andere methode is het knippen van de tanden. Hierbij worden de tandjes op lengte geknipt. Het voordeel hiervan is dat het zonder sedatie kan plaatsvinden. Bovendien kan deze manier evt. ook door de eigenaar uitgevoerd worden. We raden dan wel aan om eerst een of meerdere keren bij de dierenarts mee te kijken hoe dit moet gebeuren. Hij/zij zal dan instructies geven hoe het konijn vastgehouden moet worden en laten zien tot welke lengte de tandjes ingekort kunnen worden.  Een nadeel van deze methode is dat de tandjes wat kunnen gaan splinteren. Hierdoor kunnen wat scherpe puntjes op de tandjes komen die toch wat pijnlijk voor het konijn kunnen zijn en bovendien oorzaak kunnen zijn van wat ontstekingen. Een andere complicatie van deze methode kan zijn dat een tand gaat splijten, zodat er een opening ontstaat tot in de tandwortel zodat er gemene infectie in het tandwortelgebied kunnen ontstaan.

Soms wordt ons gevraagd naar een definitieve oplossing van het probleem. Het is immers toch lastig om iedere keer naar de praktijk te komen met het konijn. Als eigenaren dit liever niet willen, en ook liever niet zelf de tandjes willen knippen bestaat er de mogelijkheid om de tanden operatief te laten verwijderen. Hierbij worden onder narcose de tanden van het konijn verwijderd. De tanden met wortels worden daarbij zeer nauwkeurig weggehaald. Dit is een tijdrovend klusje omdat de wortels bij het konijn zeer lang zijn ( zie afbeelding). Er mogen geen restantjes van de wortel achterblijven, omdat dan toch opnieuw een tand zal gaan uitgroeien. Voor deze ingreep hebben wij speciaal instrumentarium en expertise in de praktijk. 
De konijnen zullen zonder deze tanden prima kunnen eten (90% van de konijnen kan dan zonder maatregelen de gewone voeding weer eten). Een enkele keer zal het konijn wat geholpen moeten worden met wat kleine aanpassingen in het rantsoen. 
Let dus goed op als u een konijn aanschaft! Door met duim en wijsvinger rustig de onder- en bovenlip van het konijn op te tillen, kunt u kijken of de snijtanden recht boven op elkaar staan.
 

 
Normale kiezen en kiezen met haken.

Scheef groeiende kiezen zijn moeilijker om aan te pakken omdat ze minder toegankelijk zijn. De bovenkiezen groeien van nature licht naar buiten en de onderkiezen licht naar binnen. Wanneer de kroon doorgoeit wordt het normale slijtageproces verstoord en zal de buiging van de kiezen toenemen. Dit kan leiden tot haken op de kiezen.

Preventieve maatregelen:
1. Evenwichtige voeding.
2. Laag energiegehalte en een hoog vezelgehalte om het kauwproces te bevorderen.
3. Geef voldoende bewegingsruimte.
4. Zorg voor knaagmateriaal zoals hooi en wilgentakken.
5. Weeg uw konijn regelmatig
6. Onderzoek regelmatig de voorste snijtanden.
7. Fok niet met koijnen die verdacht worden van genetische aanleg voor gebitsproblemen.

 
 Selective biedt een evenwichtige voeding.